Zespół Szkół Łączności im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku w Krakowie UPPER - SECONDARY SCHOOLS OF COMMUNICATIONS

Fundacja Edukacyjna „Perspektywy” potwierdza, że Technikum Łączności nr 14 w ZS Łączności w Krakowie jest wśród 100 najlepszych techników w Polsce sklasyfikowanych w Rankingu Szkół Ponadgimnazjalnych PERSPEKTYWY 2015 i przysługuje mu tytuł „Złotej Szkoły 2015”.


Sport

SPORT CZYNNIKIEM WSPOMAGAJĄCYM PROCESY WYCHOWAWCZE W INTERNACIE

Program opracowany przez mgr Roberta Dulowskiego

Realizacja w internacie Zespołu Szkół Łączności w Krakowie
w terminie od 01.09.2002 do 30.06.2005.

I. FILOZOFIA PROGRAMU

Nikogo chyba nie trzeba przekonywać, jak ważną rolę w życiu człowieka odgrywa ruch, uprawianie sportu, turystyka i w ogóle aktywny tryb spędzania czasu wolnego. Przebywanie na świeżym powietrzu, lekki wysiłek dla mięśni, lepsze dotlenienie mózgu - to zdrowszy, zahartowany organizm, gotowy do stawienia czoła wyzwaniom, które stawia przed nim życie. Nie trzeba dodawać, że aktywność fizyczna jest szczególnie wskazana w wieku, kiedy dany osobnik się rozwija, dorasta i kształtuje osobowość, a obowiązki szkolne zmuszają go do, nadmiernego nieraz, wysiłku intelektualnego. Na boisku czy w hali może wtedy odprężyć się po nerwowych godzinach spędzonych w ławce szkolnej, odreagować stresy, rozładować w bezpieczny sposób agresję i na nowo "naładować akumulatory".

Odkąd pracuję w internacie, staram się zachęcać młodzież do takiego właśnie aktywnego wypoczynku. Organizuję rozgrywki, mecze i turnieje, przygotowuję quizy sportowe, propaguję zdrowy styl życia. Zawsze było to wdzięczne zajęcie, gdyż wychowankowie garnęli się masowo do sportu i nieraz ich frekwencja na zajęciach przewyższała pojemność sali gimnastycznej. Niestety, z roku na rok sytuacja zmienia się na gorsze. Można nawet stwierdzić, że w roku szkolnym 2001/2002 wystąpił lekki kryzys. Mimo stałego uatrakcyjniania oferty liczba uczestników zajęć sportowych i ze sportem związanych stale spadała, a zainteresowani nimi byli w zasadzie wciąż ci sami, coraz starsi wychowankowie (w następnym roku szkolnym większość z nich będzie zdawała egzamin dojrzałości, więc zapewne więcej czasu będzie poświęcała na naukę). Miarą zmniejszenia się ich popularności był fakt, że mimo wysiłków całego grona pedagogicznego nie udało się przeprowadzić z powodu braku chętnych turniejów koszykówki i siatkówki, które odbywały się regularnie od kilku lat i, jak się wydawało, na stałe weszły już do tradycji placówki. Pojawiła się złowieszcza wizja, że z biegiem czasu boiska przy Zespole Szkół Łączności opustoszeją całkowicie.

Powodów zaistnienia takiej smutnej sytuacji jest kilka. Z ważniejszych zaobserwowanych w naszym internacie można z pewnością wymienić : złe rozplanowanie czasu przez młodzież powodujące, że permanentnie brakuje go na aktywność wykraczającą poza czynności bytowe; nadmiar nauki lub niewłaściwe podejście do niej sprawiające, że zaległości się nawarstwiają; konkurencyjna, często niedostępna w domu rodzinnym oferta rozrywkowa (telewizja i, przede wszystkim, internet); niechęć do większego wysiłku wynikająca zapewne ze słabszego zdrowia współczesnych nastolatków (alergie, skrzywienia kręgosłupa, przypadłości wieku dojrzewania itp.) oraz pewien ogólny marazm i apatia panujące wśród nich. W związku z tym trzeba działać szybko i energicznie. Ten fakt był jednym z powodów, dla których zdecydowałem się opracować i spróbować wprowadzić w życie niniejszy program.

Drugi powód dotyczy sytuacji w jakiej znajdą się w roku szkolnym 2002/2003 uczniowie klas pierwszych szkół ponad gimnazjalnych. W zeszłym roku szkolnym na skutek reformy systemu oświaty nie było przecież naboru do klas pierwszych, w tym nie będzie więc klas drugich. Istnieje ryzyko, że może się wytworzyć pewnego rodzaju psychologiczna bariera powodująca izolację nowych wychowanków internatu. Ze swoimi specyficznymi problemami adaptacyjnymi pozostaną oni osamotnieni, daleko od najbliższych im wiekowo, ale jakże już bardziej dojrzałych trzecioklasistów. Wprawdzie będą oni rok starsi niż zwykle, ale wcale przez to nie bogatsi o doświadczenia związane z wchodzeniem w relacje z nowym otoczeniem, nauczycielami i kolegami. Trudno przecież porównywać dodatkowy rok spędzony w doskonale znanym środowisku gimnazjum z rokiem w nowej i jakże innej szkole. W niesprzyjających okolicznościach tacy nowicjusze mogą pozostać nawet na zewnątrz całej uczniowskiej społeczności.

Aby zaradzić tym zagrożeniom lub przynajmniej je złagodzić, trzeba próbować jak najszybciej włączyć wychowanków klas pierwszych w życie placówki, zachęcić do wykazania aktywności na tym polu i dać możliwość wykazania się wobec starszych kolegów. Zajęcia sportowe, w czasie których można pochwalić się swoimi umiejętnościami lub przynajmniej zaangażowaniem, są świetną ku temu okazją. Pomagają też na tej samej zasadzie lepiej zintegrować samą grupę wychowawczą złożoną z pierwszoklasistów, którzy razem będą stawiali czoła różnym wyzwaniom i razem, pomagając sobie wzajemnie, będą wygrywać i przegrywać kolejne mecze i turnieje.

Te właśnie fakty, obawy i nadzieje stały się fundamentem niniejszego programu.

II. CELE PROGRAMU

Celem głównym programu jest upowszechnianie aktywnego stylu życia zawierającego w dostatecznej ilości elementy sportowo - rekreacyjne oraz wykorzystanie tej postawy do wspomagania procesów wychowawczych zachodzących w internacie.

Program poza celem głównym posiada następujące cele szczegółowe:

  1. Cele wychowawcze:
    • wewnętrzna integracja grupy wychowawczej;
    • integracja wychowanków z klas pierwszych ze starszymi mieszkańcami placówki, przezwyciężenie problemów adaptacyjnych;
    • kształtowanie umiejętności współdziałania w grupie - drużynie;
    • uczenie odpowiedzialności, rzetelności i terminowego wywiązywania się z podjętych zobowiązań;
    • wpajanie nawyku dbania o własne zdrowie i formę fizyczną;
    • włączanie wychowanków z klas pierwszych w życie kulturalne placówki;
    • wpajanie szacunku dla swojego i czyjegoś wysiłku oraz jego efektów.
  2. Cele poznawcze:
    • zapoznanie z zasadami "fair play", zachęcanie do stosowania ich w życiu codziennym;
    • zachęcanie do uprawiania turystyki i poznania walorów okolicy i kraju;
    • przybliżanie młodzieży podstawowych zasad wybranych dyscyplin sportu;
    • kształtowanie umiejętności przewidywania skutków określonych zachowań.
  3. Cele kształcące:
    • kształtowanie umiejętności bezpiecznego uprawiania sportu;
    • wdrażanie do sprawnego stosowania zasad udzielania pierwszej pomocy, zwłaszcza wobec ofiar wypadków i kontuzji w czasie zajęć sportowych;
    • zachęcanie wychowanków do samodzielnego i aktywnego podejmowania działalności sportowo - turystycznej oraz w innych dziedzinach życia;
    • kształtowanie umiejętności właściwego rozplanowania czasu pozwalających na godzenie zainteresowań sportowych z obowiązkami ucznia i mieszkańca internatu.

W wyniku realizacji programu wychowankowie powinni:

  1. W zakresie rozwoju emocjonalno - motywującego:
    • stać się pełnoprawnymi członkami grupy wychowawczej i społeczności placówki z wynikającymi z tego faktu prawami i obowiązkami;
    • przezwyciężyć problemy adaptacyjne;
    • wykazywać się w swoich poczynaniach odpowiedzialnością, rzetelnością i terminowo wywiązywać się ze zobowiązań;
    • umieć i chcieć włączać się w życie kulturalne placówki;
    • szanować wysiłek kolegów i swój własny oraz jego wyniki.
  2. W zakresie wiadomości i umiejętności poznawczych:
    • znać i stosować w życiu zasady "fair play";
    • znać podstawowe przepisy wybranych dyscyplin sportu;
    • znać zasady bezpiecznego uprawiania sportu, a w razie konieczności - zasady udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków i kontuzji.
  3. W zakresie działań i zachowań:
    • umieć samodzielnie podejmować aktywność sportowo - turystyczną oraz w innych dziedzinach życia;
    • umieć przewidywać skutki swoich działań;
    • umieć działać w grupie, współdziałać z innymi i przy ich pomocy osiągać założone cele;
    • umieć dbać o własne zdrowie i formę fizyczną;
    • umieć właściwie rozplanować swój czas między naukę, obowiązki i rozrywkę.

III. METODY PRACY

Dobierając metody pracy kierowałem się oprócz celu głównego następującymi celami pomocniczymi:

  1. Poznać stosunkowo szybko swoich nowych wychowanków, aby móc dostosować swoje propozycje do ich oczekiwań;
  2. Skierować do nich na tyle ciekawą i atrakcyjną ofertę zajęć, aby zachęcić ich do aktywnego i masowego udziału w nich.

Dlatego też wybrałem następujące metody pracy:

  • Ankieta: ma na celu szybkie i wszechstronne poznanie zainteresowań sportowych nowych wychowanków; pozwoli dostosować ofertę placówki do ich aspiracji.
  • Zajęcia sportowe: w formie zajęć otwartych dla wszystkich chętnych, a także w formie turniejów indywidualnych i drużynowych w różnych dyscyplinach sportu.
  • Konkursy i quizy: dostarczające wiedzy i zachęcające do jej szukania; dotyczyć będą przepisów, historii i współczesności wybranych dyscyplin sportowych.
  • Prelekcje i pogadanki : dotyczyć będą przepisów wybranych dyscyplin sportowych oraz regulaminów poszczególnych turniejów w internacie, a także zdrowego stylu życia i bezpiecznego uprawiania sportu.
  • Dyskusje i rozmowy indywidualne: będą wymianą doświadczeń, przemyśleń i poglądów; mają stanowić uzupełnienie wiele innych zajęć.

IV. ZAKRES PROGRAMU

W programie można wyróżnić trzy główne bloki tematyczne:

  1. Blok zajęć teoretycznych;
  2. Blok zajęć sportowych;
  3. Blok zajęć pomocniczych.

W bloku zajęć teoretycznych chciałbym:

  • zachęcać młodzież do aktywnego spędzania czasu wolnego;
  • uczyć wychowanków właściwej organizacji czasu;
  • we współdziałaniu z wychowawcami realizującymi program "Bezpieczny internat" zwrócić uwagę podopiecznych na zagrożenia związane z alkoholem, nikotyną i narkotykami;
  • przybliżyć młodzieży zasady bezpiecznego korzystania z urządzeń sportowych, a w razie potrzeby udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków i kontuzji;
  • zapoznać wychowanków z zasadami "fair play" i przekonać do stosowania ich w życiu codziennym.

W bloku zajęć sportowych planuję:

  • zajęcia otwarte dla wszystkich chętnych w wymienionych poniżej dyscyplinach sportu;
  • zajęcia sportowe dla uczniów klas pierwszych;
  • turnieje o mistrzostwo internatu dla uczniów klas pierwszych w następujących dyscyplinach:
    1. halowa piłka nożna,
    2. streetball,
    3. szachy,
    4. tenis stołowy (singiel);
  • turnieje o mistrzostwo internatu dla wszystkich jego mieszkańców w następujących dyscyplinach:
    1. piłka nożna;
    2. halowa piłka nożna;
    3. siatkówka;
    4. koszykówka;
    5. szachy;
    6. tenis stołowy (singiel i debel);
    7. w wypadku zainteresowania także lekka atletyka, streetball, badminton i inne dyscypliny zaproponowane przez wychowanków;
  • mecze z drużynami z innych internatów i szkół;
  • udział w turniejach i zawodach organizowanych na terenie miasta przez różne instytucje (np. SZS);
  • krótkie wycieczki turystyczno - krajoznawcze.

Blok zajęć pomocniczych przewidziany jest przede wszystkim dla osób o szerszych zainteresowaniach i różnorodnych zdolnościach. Wychowankowie tacy mogą nam pomóc w:

  • oprawie i przygotowaniu imprez sportowych (prowadzenie tychże, akcja informacyjna, przygotowanie nagłośnienia, ewentualny program artystyczny);
  • dokumentacji imprez sportowych poprzez gablotki informacyjne i gazetki okolicznościowe;
  • konkursach i quizach o tematyce sportowej i turystycznej (udział lub przygotowywanie);
  • opiece nad sprzętem sportowym placówki.

Wszystkie trzy bloki będą realizowane równocześnie, tak aby wzajemnie się uzupełniały i wzmacniały swoje oddziaływania na młodzież.

Aby program był użyteczny, powinien być systematycznie uaktualniany i dostosowywany do zmieniających się realiów oraz nowych pomysłów własnych i podopiecznych.

V. REALIZACJA PROGRAMU

Biorąc pod uwagę problemy przedstawione w części dotyczącej filozofii programu, a więc kryzys zainteresowania zajęciami sportowymi w internacie oraz obawę przed zwiększonymi problemami adaptacyjnymi nowych mieszkańców placówki, postanowiłem, że zostaną nim objęci wszyscy uczniowie klas pierwszych w liczbie około 50 osób. Szczególnie dokładnie będę realizował go wśród członków grupy, za którą będę osobiście odpowiedzialny ( około 30 wychowanków ). Starsi podopieczni internatu będą brali udział w programie jako moi pomocnicy. Dlatego też treści i formy zostały dostosowane do poziomu ludzi w wieku od 15 do 18 lat.

Program został rozpisany na trzy lata czyli na trzy klasy szkoły ponad gimnazjalnej, aby w klasie maturalnej młodzież mogła się już skupić przede wszystkim na nauce. Istnieje także możliwość odnawiania go każdorazowo po przyjściu do placówki nowych uczniów klas pierwszych. Pomyślany zaś został tak, aby w pierwszym roku organizować zajęcia dla podopiecznych, a w drugim i trzecim, wykorzystując ich większą dojrzałość, już razem z nimi.

Realizacja programu jest uzależniona od wielu różnych czynników ( np.: od oferty sportowej organizacji pozaszkolnych, a na terenie Zespołu Szkół od dostępu do sali gimnastycznej i boisk ). Na niektóre jego autor nie ma żadnego wpływu, więc pozostaje liczyć jedynie na zrozumienie, życzliwe podejście i pomoc, zwłaszcza ze strony Dyrekcji naszej placówki.

Relacja z DRUŻYNOWEGO TURNIEJU TENISA STOŁOWEGO 2010 autorstwa p. JUSTYNY KALETY